Elementu kímiku

Elementu kímiku maka substánsia ne'ebé moos ne'ebé labele nakfera ba substánsia sira seluk uza métodu kímiku sira. Elementu sira maka bloku sira konstrusaun nian ba reasaun kímika sira. Kuantidade ki'ik liu posivel hosi elementu ida maka átomu. Átomu hotu-hotu husi elementu ida iha númeru protón ne'ebé hanesan iha sira nia núkleu (númeru atómiku). Tanba ne'e, sira iha estrutura kulit eletróniku ne'ebé hanesan no konsekuentemente iha komportamentu kímiku ne'ebé hanesan.
Elementu ida dezignadu ho símbolu elementu ida, abreviasaun ida ne'ebé normalmente mai hosi naran lian latina elementu nian (ezemplu, Pb hosi plumbum, Fe hosi ferrum). Elementu sira ne'e arranja iha tabela periódika tuir númeru protón sira iha núkleu atómiku. Totál elementu hamutuk 118 maka identifika ona to'o ohin loron. Husi sira-ne'e, elementu sira ho númeru atómiku husi 1 to'o 94 akontese naturalmente iha Rai, maski dala barak iha forma kompostu kímiku sira no dalaruma iha de'it vestíjiu ki'ik tebes, n.e., hanesan intermédiu sira ho vida badak iha decaimentu radioativu. 80 hosi elementu kímiku 118 ne'ebé koñesidu iha pelumenus nuklidu ida ne'ebé estável.
Karakteristiku
[edita]
Átomu hotu-hotu hosi elementu ida, iha sira nia estadu neutru elétriku, iha númeru eletrón sira ne'ebé hanesan iha sira nia kulit eletróniku hanesan ho protón sira iha sira nia núkleu. Se elementu sira arranja iha tabela periódika tuir númeru protón sira ne'ebé aumenta (númeru atómiku), propriedade sira ne'ebé mosu beibeik (haree grupu prinsipál, grupu tranzisaun).
Propriedade barak hosi elementu sira bele hetan hosi estrutura hosi sira nia átomu. Modelu atómiku oioin ne'ebé dezenvolve iha istória, liuliu modelu loke kulit husi Bohr ne'ebé susesu, fornese baze teórika ba ida-ne'e. Iha reasaun kímika sira, só eletrón sira iha reaktante nia kulit liur maka arranja fali; núkleu atómiku, maibé, la muda.
Elementu kímiku sira identifika uza reasaun deteksaun iha kímika analítika.
Átomu hotu-hotu hosi elementu ida de'it iha númeru protón ne'ebé hanesan, maibé sira bele kontein númeru neutrón ne'ebé la hanesan. Tipu sira-ne'e, ne'ebé diferente de'it iha sira nia númeru neutrón sira, maka isótopu sira hosi elementu ne'ebé iha kestaun. Termu jerál ba tipu átomu ida ne'ebé define hosi nia númeru protón no neutrón maka nuklidu.
Ligasaun ba li'ur
[edita]| Commons: Elementu kímiku – Imajen sira |
