FORMASAUN ESCUTISTA CEC-TL
Saida mak Escutismo?
[edita]- Escutismo katak eskola ida atu hanorin moris: Escutismo tulun eskola ho familia iha buat hirak nebé eskola ho família kuran atu fó; Escutismo halo foinsa’e sira atu bele hatene sira an, buka dalan atu sai matenek; Escutismo loke foinsa’e sira matan atu haré mos liu mundu, hatene ema seluk hodi hato’o matenek ne’e ba sira;
- Escutismo katak klalaok ida ba foinsa’e sira: Escutismo klalaok ida ba oin, boot ba dadaun no haburas-an iha naran fatin ida, tuir fatin idaidak nia lisan hodi fó tulun ba ema ida nebé seidauk hetan.
- Escutismo, klalaok internasional ida: Escutismo Organização ida nebé moris ona iha nação no fatin 216-250
- Escutismo, organização ida boot ba dadaun: Hahú iha 1907 to’o ohin loron, buras ba nafatin; ohin loron iha ona escuta tokon 25, mane no feto; Escutismo halao nia knar sira liu ona ba dalarua iha tinan 20 resin nia laran; Escutismo moris ona, liuliu iha nação hirak nebé foin haburas-an.
- Escutismo, Organização ida nebé nakloke ba ema hot-hotu: Escutismo nakloke ba naran ema ida, la haré ba nia kulit, nia fiar, tuir ninia finalidade, princípio, métodu simu hosi Baden Powell (BP).
- Escutismo fó edukasaun hodi hanorin escuta sira halimar: Escutismo to’o ba nia finalidade, katak tulun foinsa’e sira atu bele haburas-an konaba isin lolon, konaba matenek, konaba moris sosial no moris klamar nian;
- Escutismo, dezafiu ida ba ema otas boot ona:
- Escutismo fó biban ba foinsa’e;
- Escutismo dalan ida atu otas nurak, otas tuan bele hetan malu;
- Iha sira knar, dirijente sira be boot ona bele hetan formasaun no esperiénsia nebé halo sira haburas-an diak liu tan.
- Escutismo iha, ba ema nebé hakarak rasik:
- Escuta sira rasik mak sei hili atu tama ba escutismo.
- Escutismo la halo polítika, la tama ba organização governo nian:
- Escuta la hamrik no labele hamrik iha naran partido ka organização politika ida nia fatin;
- Biar nune escuta sira iha kbiit atu haré no foti komunidade, sosiedade no nação.
- Escutismo katak métodu ida atu:
- Atu moris tuir lia hakotu ona;
- Dalan ida moris nian atu banati tuir Promessa, Lei no Princíipios Escuta nian;
- Halo dadaun, escuta aprende; Halao servisu ho maluk sira;

Simbolu Representa Ar Livre nian - Learning by doing; Aprendendo fazendo! Servisu iha grupu kiik-oan, patrulha, atu haberan liu tan nia liredansa, atu hatoman-an servisu hamutuk ho responsabilidade;
- Programa be fó moris;
- Atividade nebé lao ba oin nafatin no abut metin iha foinsa’e sira nia hakarak rasik;
- Atividade sira mak ne’e:
- Hala'o moris iha natureza, fatin ida kman iha simplisidade, kreatividade no deskoberta nebé bele fó biban ba foinsa’e atu halo sira nia moris iha susar laran no simu dezafius.
- Ho jogos, akampamentus iha ar livre ba labarik no foinsa’e sira (feto & mane) atu bele kontakta ho natureza no kontakta diretamente ho Nai Maromak nia hahalok/kriasaun, atu nune bele sai manu-ain Maromak nian no responsabiliza nia servisu ba roman Envanjelho no doutrina sosial Igreja nian.
Orasaun Escuta nian
[edita]Senhor Jesus
ensinai-me a ser generoso,
a servir-Vos como Vós o mereceis,
a dar-me sem medida,
a combater sem cuidar das feridas,
a trabalhar sem procurar descanso,
a gastar-me sem esperar outra recompensa,
senão saber que faço a Vossa vontade santa,
Ámen.
Princípios no Lei Escuta nian
[edita]Princípios no Lei Escuta nian hatudu mai ita hanesan norma nebé lori jovens escuteiros iha mundu raiklaran ba moris diak.
Princípio 3 Escuta nian:
[edita]1. Escuta foti oin nafatin tan nia fé; hodi fé ne’e, nia halao nia moris tomak;
2. Escuta hadomi lolos nia rain;
3. Escuta nia obrigasaun hahú hosi uma
Lei Escuta nian
[edita]Escutismo iha lei jeral ida nebé regula nia atividade hotu. Buat hotu nebé escuta ida halao bazeia ba kódigu de onra nebé ho valor boot tebes, bazeia mos ba másima Lei escuteiro nian nebé estimula escuteiro ida atu sai sidadaun onradu, ho lealdade, útil, belum ba ema hotu, edukadu, laran luak, obediente, ksolok, ekonómiku no moos.
Lei sira ne’e iha oin rua, ba sira kiik (lobito & avezinha) no ba sira nebé boot ona (exploradores no sira seluk tan).
Lei do Lobito
[edita]• Lobito rona Àquêlá
• Lobito la rona nia an rasik.
Másima lima Lobitos no Avezinha nian maka ne’e:
[edita]1. Lobito/Avezina hanoin uluk nia maluk sira
2. Lobito/Avezina hatene hare no rona
3. Lobito/Avezina ema moos
4. Lobito/Avezina ema lia-loos
5. Lobito/Avezina ema ksolok
Lei Escuta nian
[edita]1. Escuta nia onra fo laran metin ba ema seluk;
2. Escuta ema lia los;
3. Escuta hatene tulun; lor-loron nia buka halo netik buat diak ida;
4. Escuta belun ho ema hot-hotu, no maun-alin ho Escuta sira seluk;
5. Escuta oin midar hatene respeita ema seluk;
6. Escuta la halo a’at ba aihoris no balada sira;
7. Escuta hatene obedese;
8. Escuta hatene hamnasa no haksolok iha susar laran;
9. Escuta han-hemu ho sukat, hatene rai nia sasan no la halo a’at ema seluk nia sasan;
10. Escuta la hanoin, la hateten no la halo sala foer.
Lema do Escuta
[edita]Einjeral lema do escuta nebé utiliza maka “Sempre Alerta”, signifika escuteiro ida konstantemente iha hela estadu de atensaun mental no korporal atu kumpri nia dever.
Bainhira dehan katak alerta mentalmente signifika liu hosi disiplina ida nebé permiti nia halo tuir ordem ida, no mos prepara an hela ba situasaun no asidente ruma nebé mak bele mosu mai, hodi nune’e nia bele atua ho maneira lolos no iha tempu lolos. Alerta korporalmente signifika, bainhira nia forte, isin diak no ativu liu hosi escutismo, nia bele atua diak liu tan iha situasaun saida deit.
Maibé, espesifikamente ba kada seksaun, lema mak hanesan tuir mai ne’e: Sekasaun Lobitos: Ho laran luak “Dá melhor vontade”! Seksaun Exploradores no seksaun Pioneiros: “Alerta”
Alerta: katak neon nain atu haré ambiente, atu obedese no kumpri ordem nebé mai hosi Chefe sira;
Seksaun Caminheiros: “Sempre Alerta”, katak prontu atu serbi”! Katak disponivel nafatin atu halao Escuta nia obrigasaun;
Dirigentes: “Sempre Pronto para Servir”! Katak sai mahon, fó moris ba agrupamento
no serbi ema hotu.
Saida mak Promessa?
[edita]Promessa mak aktu solene ida nebé aspirante ida decidi definitivamente atu sai membro escutismo ninian, liu hosi juramentu ne’e, nia halo hodi jura ba Bíblia[1][1] no Bandeira. Testemunha ba juramentu ida ne’e mak Amo Bispo[2][2], Amo Lulik[3][3], Dirijente sira no mos komunidade. Juramentu ida ne’e nia validade rohan laek, katak, sai escuteiro para sempre.
Saida mak Campismo?
[edita]- Acampamento – mak atividade nebé uza tenda nebé halo rasik hodi nune’e bele toba iha liu / ar livre.
- Acantonamento - atividae iha ar livre nebé sei uza deit abrigu natural hanesan fatukuak hodi toba ba, ka halo deit tenda simples ida ho aitahan ka lona baluk ida hodi hamahan an durante kalan.
Saida mak Bivaque?
[edita]Bivaque - Atividae iha ar livre nebé sei uza deit abrigu natural hanesan fatu kuak hodi toba ba, ka halo deit tenda simples ida ho aitahan ka lona baluk ida hodi hamahan an durante kalan.
Saida mak Fogo do Conselho
[edita]Fogo do Conselho hanesan momentu ida nebé hotu-hotu reune hamutuk halaeu ahi matan ida iha final do dia, atu diverte liu husi aprezentasaun oioin, no termina ho m o m e n t u de aprendizadu ka reflexaun nebé mak diriji hosi chefe ida.
Atividade sira durante Fogo do Conselho nia objetivu maka dezenvolve kreatividade, imajinasaun, kbiit atu espresa an,
sosiabilidade, abilidade artística, auto-konfiansa, espiritualidade, no liuliu, ksolok joven sira nian.
Referensia badak
[edita]- 1 2 A Bíblia (em grego koiné: τὰ βιβλία, transl.: tà biblía – trad.: “os livros”) é uma antologia de textos religiosos ou escrituras sagradas para o cristianismo, o judaísmo, o samaritanismo e muitas outras religiões. Esses textos, originalmente escritos em hebraico, aramaico e grego koiné, incluem instruções, histórias, poesias e profecias, entre outros gêneros literários. A coleção de materiais que são aceitos como parte da Bíblia por uma determinada tradição ou comunidade religiosa é chamada de cânone bíblico. Os crentes na Bíblia geralmente a consideram um produto da inspiração divina e interpretam o texto de maneiras diferentes e variadas.
- 1 2 Um bispo (do grego antigo επίσκοπος ou episcopos; e do latim episcopus: "inspetor", "diretor", "superintendente" ou, literalmente, "supervisor", de ἐπί (epi), sobre/super + σκοπος (skopos), vista, ou seja, "aquele que vê por cima, pelo alto, que supervisiona") é um título religioso presente em diversas confissões cristãs, tendo cada uma o seu conceito e suas tradições específicas. É um membro ordenado do clero nas Igrejas Católica Romana, Ortodoxa, Anglicana e algumas Luteranas a quem é confiada uma posição de autoridade e supervisão. No Cristianismo, os bispos são normalmente responsáveis pela governança e administração das dioceses. O papel ou ofício do bispo é chamado de episcopado.
- 1 2 Padre é o título atribuído ao ministro religioso na Igreja Católica, Ortodoxa e Anglicana. As ordens ministeriais da Igreja Católica Apostólica Romana incluem as Ordens dos Bispos, Presbíteros e Diáconos. O Sacerdócio Ordenado e o sacerdócio comum (ou sacerdócio de todos os batizados) são diferentes em função e essência.
