Lesululi
| Lesululi | |
|---|---|
| Pontu aas liu | |
| Elevasaun | 1 242 m (4,075 ft) |
| Koordenasaun sira | 8°55′03″S 125°15′55″E / 8.917500°S 125.265306°E |
| Jeografia | |
![]() | |
| Lokál | Meligo |


Foho Lesululi maka foho ida iha munisípiu Bobonaru, Timór Lorosa'e nian.[1] Nia hela iha parte leste husi suku Meligo (distritu administrativu Kailaku nian), iha fronteira entre aldeias Mude no Liabote.[2] Kilómetru ida ba lorosa'e maka Foho Leolaco (Lesoluli) ho aas 1913 m, ho Foho Mude (1088 m) iha entre.[1] Povoasaun Poerema (suku Goulolo) hela entre foho sira. Liu tan ba parte oeste mak povoasaun Lesuaben no Baleo (suku Meligo).[2] Kilómetru tolu ba parte leste suli Marobo (lokálmente hanaran Aitasio), ne'ebé forma bacia norte-súl to'o Lesululi.[3]
Foho ne'e iha forma kuaze triangular no oin norte ne'ebé nakloke uitoan, maibé fatuk-kuak aas iha nia ninin súl no oeste. Ninia simeira lokaliza iha parte leste foho nian, ne'ebé naruk maizumenus kilómetru 2,5 hosi oeste ba leste, iha aldeia Liabote, no iha elevasaun metru 1242.[3]
Iha tinan 2021, fósil sira husi iktiosauru ida hetan iha foho Lesululi.[4] Sira kalkula katak iha tinan millaun 208[5] no maka fósil iktiosauru dahuluk ne'ebé hetan iha súl liña ekuadór.[6] Ho naruk metru 25, animál ne'e fiar katak hanesan entre iktiosauru sira ne'ebé boot liu ne'ebé koñesidu. Iha fatin hanesan, ruin liras pterosauru nian mós deskobre iha fulan-Jullu 2026. Tanba fósil sira-ne'e, iha esforsu sira ne'ebé hala'o hela atu dezigna área ne'e hanesan Jeoparke Globál UNESCO nian.[7]
Ligasaun ba li'ur
[edita]| Commons: Lesululi – Imajen sira |
Referensia
[edita]- 1 2 Peakvisor: Foho Lesoluli.
- 1 2 Direcção-Geral de Estatística: Atlas munisípiu Bobonaro nian.
- 1 2 Aaron Benincasa: The 'fatus' of East Timor: stratigraphy and structure.
- ↑ IGTL - Instituto de Geociências de Timor-Leste: 𝐒𝐨𝐜𝐢𝐚𝐥𝐢𝐳𝐚çã𝐨 𝐛𝐚 𝐜𝐨𝐦𝐮𝐧𝐢𝐝𝐚𝐝𝐞 𝐥𝐨𝐜𝐚𝐥 𝐢𝐡𝐚 𝐂𝐚𝐢𝐥𝐚𝐜𝐨, 𝐦𝐮𝐧𝐢𝐜í𝐩𝐢𝐨 𝐁𝐨𝐛𝐨𝐧𝐚𝐫𝐨, 𝐬𝐨𝐛𝐫𝐞 𝐟ó𝐬𝐬𝐞𝐢𝐬 𝐫é𝐩𝐭𝐞𝐢𝐬 𝐦𝐚𝐫𝐢𝐧𝐡𝐨𝐬 (𝐢𝐜𝐡𝐭𝐡𝐲𝐨𝐬𝐚𝐮𝐫 𝐛𝐨𝐧𝐞𝐬), Loron 19 fulan-Outubru tinan 2024.
- ↑ Filomeno Martins: President Ramos-Horta visits 208-million-year-old Ichthyosaurus fossil in Cailaco, TATOLI Agência Noticiosa de Timor-Leste, Loron 9 fulan-Abril tinan 2024.
- ↑ Arminda Fonseca Pinto: Xanana hala’o vizita-haree direta Fósil Iktosauru iha Foho Lesululi Kailaku, Tatoli.
- ↑ Afonso do Rosário, Isaura Lemos de Deus: Descoberta de fósseis raros reforça potencial geológico de Timor-Leste |hrsg=TATOLI Agência Noticiosa de Timor-Leste, Loron 11 fulan Agostu tinan 2026.


