Husi Wikipédia, ensiklopédia livre
Naueti iha Timór Lorosa'e
Naueti (Nauoti) mak lian ne'ebe ema koalia iha Bagia (Baguia), Watulari (Uato-Lari) no Watucarbau (Uatucarbau). Bazeia ba censu 2015 total ema ne'ebe koalia lian naueti hamutuk ema 16.507.[ 1] Lian naueti nia similaridade ho lian seluk iha Timór Lorosa'e mak hanesan lian Waima'a , Kairui ho Midiki . Baibain hetan ema ne'ebe koalia ka nia lian naueti bolu Daukua. Nune'e liafuan naueti refere ba ema sira ne'ebe koalia lian Naueti. Liafuan naueti nia magdati katak Agora
Tuir matenek nain sira hateten katak lian Naueti kategoria ba Lian Austronesian
Liafuan ne'ebe baibain koalia iha lian Naueti mak hanesan tuir mai :
Hiano da ? Diak ka lae?
Hia diak
Laka Lare? Ba ne'ebe ?
Laka bosa Ba tos
Laka waise khanse Ba tuir aktividade ka eventu (Refere ba aktividade ka eventu ne'ebe hetan hahan ka modo ho nutrisaun diak)
Laka ba
Tetebo'ona Konta historia
Au lale duru khai kami Hau gosta hela ita
Bosa Tos
Harewai Natar
Kha han
Nu Hemu
Luba Hamlaha
Re'o Hamrok
Besu Bosu
Kole da'e Kolen liu
Isibera isin moras
Bera moras
E'mutu Manas
E'nini Malirin
Bodo-koru Kanten
Nila-bula Naok ten
Ulu-bera Ulun moras
Khuwa'a Ai manas
Wasa-dae oin aat
Wasa Oin diak, bonito/bonita
wasa-bera koalia la rona, bulak, la normal
Kha da'e oli-ana Han bot
Kiri Ba mii
La'i ana foti aan
Ehe le'a koalia lia
Teri le'a Tesi lia
Nunu kaina heba-da'e Ibun boot
Au-wari Hau nia alin
Kita-wari Ami nia alin
Au-kaka Hau nia maun
Au mae'ana Hau nia feton
Au kria Hau nia rian
Au guda-ana Hau nia kunhada
Au kabena Hau nia kaben
E'nero toba
Mara hader
Naharoko Hakfodak
Liafuan ne'ebe baibain uza iha ceremonia fiar tradisaun e kultura nian hanesan tuir mai:
Otaweli kesakai
Lo le'a lo mata
Simanehou woramanehou
Inatua anariti
Uma ana oa sae
Lai bosa lai wai
Ana bo'ona
Lai renu lai rea
Ana tadana
Itamata kaihene
Rea mumu rea watu
Rea luli uma luli
La'ana raena
Wula'lara
Ikuteme garateme
Masi ekarae rea ena
Ba'ina masina
Aman uma luli
Baha liurai
Uma buti uma ita
Uma luli
Uma ukuna
Bua malu
Asurati reinu asurati liurai
Wai-mata luli
Uma kain
Rea mumu rea watu
Kabu rai
Tete bo'ona
Rea luli
Namu lulina
Konta Numeru
No Naueti [ 2]
1
se
2
kairua
3
kaitelu
4
kaihaa
5
kailima
6
kailima-resin
7
kailima-resi-kairua
8
kailima-resi-kaitelu
9
kailima-resi-kaihaa
10
welisé
Konta Numeru
No Naueti
11
welisé resi-se
12
welisé resikai-rua
13
welisé resikai-telu
14
welisé resi-kaihaa
15
welisé resi-kailima
16
welisé resi-kailima-resise
17
welisé resi-kailima-resikairua
18
welisé resi-kailima-resikaitelu
19
welisé resi-kailima-resikahaa
20
weli-kairua
Konta Numeru
No Naueti
30
weli-kaitelu
40
weli-kahaa
50
weli-kailima
60
weli-kailima-resina
70
weli-kailima-resikairua
80
weli-kailima-resikaitelu
90
weli-kailima-resikahaa
100
Rasase
Lider Timor oan sira ne'ebe jerasaun naueti ka bele koalia lian Naueti mak hanesan tuir mai:
↑ Direcção-Geral de Estatística : Ergebnisse der Volkszählung von 2015 Archived 2019-09-23 iha Wayback Machine . , abgerufen am 23. November 2016.
↑ The Languages of East Timor: Some Basic Facts
Lian timór
Lian ofisiál: lian portugés no lia-tetun
Lian nasionál: lian atauru , baikenu , bakais (welaun ), bunak (mgai , gai , marae ), kawaimina , fataluku (fatalukunu ), galolen , habun , idalaka , makuva (makuwa , lovaia ), makalero , makasae , manbae (mambae , mambai ), kemak (ema ) no tokodede
Lian serbisu nian: lian indonéziu no inglés